W marcu 2025 r. w ramach projektu "Ochrony przeciwpożarowej w lasach" została zmodernizowana kabina obserwatora na wieży przeciwpożarowej na Wzgórzu Wandy w Katowicach. Poprzednia kabina była już wyeksploatowana i niewygodna, a nowa od razu poprawiła komfort pracy i pozwoliła szybciej wykrywać pożary w trwającym sezonie.

Na wyposażeniu kabiny znajdują się m.in. radio, telefon, klimatyzacja, lornetka, kątomierz do precyzyjnego określania kierunku zadymienia, mapa z oddziałami leśnymi oraz współrzędnymi dla statków powietrznych, a także toaleta turystyczna. Cały teren dostrzegalni jest ogrodzony i zamknięty dla osób niepowołanych.

Jak wygląda dzień pracy obserwatora?

To ciągła koncentracja i powtarzalność — obserwacja drzewostanów, wykrywanie dymów, zgłaszanie każdego niepokojącego sygnału. Wykrywanie pożarów polega na wyznaczaniu kątów pomiędzy widzącymi się wzajemnie dostrzegalniami. Obserwatorzy po zlokalizowaniu zadymienia dokonują pomiaru przy pomocy zainstalowanych na wieży kątomierzy i przekazują dane do punktu alarmowo dyspozycyjnego w nadleśnictwie a Punkt Alarmowo-Dyspozycyjny PAD) wyznacza przybliżone miejsce zagrożenia. Podczas akcji gaśniczych obserwatorzy często wspierają koordynację działań służb naziemnych i statków powietrznych. Jedna dostrzegalnia obejmuje swoim zasięgiem zwykle 2–3 nadleśnictwa, co czyni ją ważnym punktem w regionalnym systemie bezpieczeństwa.

Dostrzegalnie działają wyłącznie od marca do października, w okresie największego zagrożenia pożarowego, a zasięg wieży sięga aż 30 km. Na wieży nie pracują kamery — pracują ludzie. To właśnie dzięki ich czujności w sezonie 2025 na terenie Nadleśnictwa Katowice wykryto 12 pożarów oraz wiele kolejnych na obszarze aglomeracji śląskiej.

Obserwatorzy na dostrzegalniach przeciwpożarowych to ludzie, którzy doskonale znają specyfikę lasów i potrafią zauważyć najmniejszą zmianę w krajobrazie - dym, odbłysk czy niepokojący ruch powietrza. Ich praca jest kluczowym elementem systemu ochrony przeciwpożarowej Lasów Państwowych.

Modernizacja dostrzegalni została współfinasowana z 
#FunduszeUE w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027.