Na początku lipca spotkaliśmy się w gronie leśników, pracowników parków narodowych i krajobrazowych, RDOŚ, GIOŚ, NFOŚiGW, Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, a także firm, na warsztacie dotyczącym dzikich owadów zapylających i ich ochrony. Szkolenie odbyło się w ramach projektu „Razem dla natury – ochrona gatunków i siedlisk na terenach cennych przyrodniczo”. Poprowadził je dr Radomir Jaskuła z Uniwersytetu Łódzkiego.

Radomir Jaskuła bardzo ciekawie wprowadził nas w świat owadów, ich powiązań z roślinami kwiatowymi i wymagań siedliskowych.

W zapylaniu roślin kwiatowych bierze udział wiele różnych gatunków owadów, w tym m.in.:

- motyle (zarówno dzienne jak i ćmy),

- błonkówki (m.in.: trzmiele, osy, mrówki, pszczoły samotnice),

- chrząszcze (np. niektóre kruszczyce, omomiłki, kózki, schylikowate czy łyszczynki),

- muchówki (m.in. bzygowate – imitujące ubarwieniem osy, ale także bujanki, rączyce, a nawet samce komarów),

- pluskwiaki (np. stroinica włoska).

W Polsce to ponad 5 tysięcy gatunków!

To bardzo liczna grupa, ale też silnie zagrożona – z uwagi na krótki cykl życiowy szybko reaguje na zmiany w środowisku, takie jak:

- masowe stosowanie pestycydów,

- utrata siedlisk w tym: śródpolnych zadrzewień, zakrzaczeń i miedz (do czego przyczynia się intensywne rolnictwo – wielkopowierzchniowe uprawy, zabudowa oraz zawłaszczanie łąk i nieużytków przez obce rośliny inwazyjne, jak np. nawłocie),

- zmiana klimatu,

- konkurencja ze strony pszczoły miodnej („przepszczelenie”).

Aby działania ochronne były skuteczne, nie możemy zapominać o potrzebach młodszych stadiów rozwojowych owadów – gąsienic/larw. I tak np. gąsienice motyli – w większości roślinożercy - potrzebują  miedz, zagajników. Larwy bzygowatych czy larwy chrząszczy z rodziny kózek, żerujące w martwym drewnie, potrzebują miejsc, gdzie jest ono dostępne.

Warto też krytycznie spojrzeć na obiegowe hasła czy trendy jak np. modę na „łąki kwietne” dla motyli. Owady te bardziej potrzebują „zwykłych” łąk, które nie są aż tak „ukwiecone” na pierwszy rzut oka – jak np. łąki trzęślicowe czy inne łąki ekstensywnie użytkowane. Niestety z powodu zmiany użytkowania rolnego - rezygnacji z tradycyjnego, ekstensywnego rolnictwa, łąki takie są porzucane i podlegają zarastaniu lub inwazji obcych inwazyjnych gatunków (np. nawłoci kanadyjskiej i późnej).

Dzień terenowy spędziliśmy na terenie Bolimowskiego Parku Krajobrazowego, poznając owady zapylające w różnych środowiskach. W użyciu była siatka entomologiczna i lupy. Dzięki nim mogliśmy zapoznać się z różnymi gatunkami owadów, które na codzień umykają naszej uwadze. Aparaty poszły w ruch i ciekawe okazy zostały "zachowane" bez szkody dla nich (na zdjęciach:). 

Realizacja projektu „Razem dla natury – ochrona gatunków i siedlisk na terenach cennych przyrodniczo” jest dofinansowana z #FunduszeUE w ramach programu Fundusze Europejskie na Klimat, Infrastrukturę, Środowisko 2021-2027