Asset Publisher Asset Publisher

Powrót rysia do północno-zachodniej Polski

BENEFICJENT: Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze

TYTUŁ: Powrót rysia do północno-zachodniej Polski          

OPIS: Projekt zakłada przywrócenie rysia w północno-zachodniej Polsce oraz zapewnienie odpowiednich warunków dla rozwoju populacji. Działania realizowane w projekcie obejmą m.in:

  • naukowy nadzór merytoryczny: szczegółowe wyznaczenie obszarów optymalnych do reintrodukcji rysia,
  • budowę zagród do hodowli, adaptacji i aklimatyzacji,
  • utworzenie Zespołu Terenowego (ZT) – grupy pracowników, która będzie fachowo opiekować się rysiami oraz monitorować postęp projektu,
  • wsiedlenie 42 osobników rysia.

GATUNKI CHRONIONE: ryś

ZASIĘG: woj. zachodniopomorskie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 3 590 485,22 zł, w tym 3 002 328 zł dofinansowania z UE


Ochrona in situ roślin poprzez wprowadzanie na stanowiska naturalne w Tatrzańskim Parku Narodowym

BENEFICJENT: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk           

TYTUŁ: Ochrona in situ roślin poprzez wprowadzanie na stanowiska naturalne w Tatrzańskim Parku Narodowym

OPIS: Najważniejszą częścią projektu są prace terenowe na obszarze Tatrzańskiego Parku Narodowego obejmujące inwentaryzację stanowisk cennych gatunków roślin, ich systematyczne monitorowanie i wsiedlanie roślin przygotowanych w hodowlach laboratoryjnych i ogrodowych.

GATUNKI CHRONIONE: starzec cienisty (Senecio umbrosus), głodek karyntyjski (Draba siliquosa), sasanka słowacka (Pulsatilla slavica)

ZASIĘG: Tatrzański Park Narodowy – woj. małopolskie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 833 765,82 zł, w tym 676 430 zł dofinansowania z UE


Czynna ochrona rzadkich gatunków zwierząt w Puszczy Solskiej

BENEFICJENT: Lubelskie Towarzystwo Ornitologiczne

TYTUŁ: Czynna ochrona rzadkich gatunków zwierząt w Puszczy Solskiej

OPIS: Głównym celem projektu jest zabezpieczenie i polepszenie dogodnych warunków bytowych (gniazdowych oraz żerowiskowych) rzadkich gatunków ptaków: gadożera, orlika krzykliwego, bielika, bociana czarnego, głuszca i sóweczki oraz gniewosza plamistego w Puszczy Solskiej.

Najważniejsze działania będą dotyczyć:

  • Poprawy stanu zachowania siedlisk na żerowiskach gadożerów, orlików krzykliwych i bocianów czarnych.
  • Przywrócenia i rozwoju tradycyjnej gospodarki kośno-pastwiskowej w dolinach rzecznych Puszczy Solskiej.
  • Poprawy stanu zachowania siedlisk będących nie tylko żerowiskami dla ptaków drapieżnych i bociana czarnego, ale również miejscem występowania wielu rzadkich i zagrożonych siedlisk przyrodniczych oraz chronionych gatunków fauny i flory (np. kszyk, myszołów, trzmielojad, błotniak łąkowy i inne).
  • Zwiększenia małej retencji poprzez spowolnienie odpływu wód gruntowych z łąk.
  • Kontrolowania stanu populacji głuszca i sóweczki poprzez ich stały monitoring.
  • Uzupełnienia wiedzy na temat rozmieszczenia stanowisk lęgowych, liczebności i ekologii gniewosza plamistego w Puszczy Solskiej.
  • Odtworzenia, zabezpieczenia i powiększenia powierzchni dogodnych siedlisk dla gniewosza plamistego.
  • Zapobiegania umyślnemu zabijaniu przez ludzi i rozjeżdżaniu na drogach gniewosza plamistego.

GATUNKI CHRONIONE: gadożer, orlik krzykliwy, bielik, bocian czarny, głuszec, sóweczka, gniewosz plamisty

ZASIĘG: Lasy Janowskie, Puszcza Solska – woj. lubelskie

WARTOŚĆ: 2 614 060,48 zł, w tym 2 221 951,40 zł dofinansowania z UE


Czynna ochrona nietoperzy i renaturyzacja siedlisk murawowych w północnej części Łużowej Góry w Kampinoskim Parku Narodowym

BENEFICJENT: Kampinoski Park Narodowy

TYTUŁ: Czynna ochrona nietoperzy i renaturyzacja siedlisk murawowych w północnej części Łużowej Góry w Kampinoskim Parku Narodowym 

OPIS: Projekt obejmuje bezleśny obszar wschodniej części Kampinoskiego Parku Narodowego, gdzie planowane jest przeprowadzenie rozbiórki pozostałości obiektów budowlanych z zachowaniem ich części podziemnej oraz bunkra wkomponowanego w wydmy. Wjazd do bunkra zostanie zamurowany, pozostawione zostaną natomiast szczeliny, które służyć będą nietoperzom i innym małym zwierzętom. W zamkniętej w ten sposób przestrzeni powstanie doskonałe miejsce przebywania dla kolonii nietoperzy.

Na całym obszarze, także w miejscach po wyburzonych budynkach, planowana jest rekultywacja mająca na celu przywrócenie optymalnych warunków rozwoju muraw napiaskowych. Większa część terenu zostanie pokryta warstwą rzecznego piasku, na którym, po odpowiednim przygotowaniu podłoża, wysiewane i nasadzane będą rośliny murawowe.

Przez zrenaturyzowany teren poprowadzona zostanie ścieżka spacerowa wyposażona w kładkę i tablice informacyjne.

GATUNKI CHRONIONE: 7 gatunków nietoperzy, w tym mopek i nocek duży

ZASIĘG: Kampinoski Park Narodowy (wschodnia część parku) – woj. mazowieckie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 2 451 895,87 zł, w tym 2 079 093,08 zł dofinansowania z UE


CHELONIA – Program ochrony żółwia błotnego w Wielkopolsce

BENEFICJENT: Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Poznaniu

TYTUŁ: CHELONIA – Program ochrony żółwia błotnego w Wielkopolsce

OPIS: Głównym celem projektu jest utworzenie rezerwatu przyrody „Czarne Doły” na stanowisku żółwia błotnego pod Drzeczkowem, ochrona czynna żółwia błotnego oraz monitoring tego gatunku na mało rozpoznanych stanowiskach historycznych w Wielkopolsce.
Na stanowisku w powiecie leszczyńskim planuje się wykupienie gruntu na rzecz Skarbu Państwa i powołanie na tym terenie rezerwatu przyrody o powierzchni ok. 58 ha. Dzięki temu całkowicie zostanie wyeliminowany negatywny wpływ gospodarki rolnej (rozjeżdżanie i uszkadzanie żółwi przez sprzęt rolniczy) oraz mechaniczne i chemiczne niszczenie lęgów na etapie inkubacji i bezpośrednio po niej (podczas różnego rodzaju zabiegów agrotechnicznych). Ponadto poprawiony zostanie stan ochrony siedlisk żółwi – m.in. poprzez lepsze doświetlenie zbiorników (wycięcie drzew i krzewów) oraz zahamowanie odpływu wody (budowa obiektów małej retencji), przez co warunki w zbiornikach wykorzystywanych przez żółwie staną się bardziej stabilne. Na obszarze rezerwatu prowadzony będzie wypas koników polskich, który również będzie miał znaczenie dla polepszenia warunków świetlnych i termicznych na lęgowiskach gatunku. Dzięki zabezpieczaniu gniazd siatką oraz odchowywaniu młodych żółwi w ogrodzonych powierzchniach na terenie rezerwatu (woliery – warunki półnaturalne) zwiększy się przeżywalność młodych osobników.

W ramach projektu, ze zbiorników znajdujących się wokół stanowiska w Drzeczkowie, odłowione zostaną także żółwie należące do obcych gatunków inwazyjnych. Stanowią one niepożądaną konkurencję dla rodzimego gatunku żółwia i barierę rozwoju jego populacji. Działanie to obejmie powierzchnię ok. 322 ha.

Ponadto na dwóch innych potwierdzonych współcześnie stanowiskach żółwia błotnego pod Międzychodem i Rybinem planowany jest monitoring z użyciem fotopułapek i drona dla wstępnego określenia liczebności oraz struktury wiekowej populacji. Dodatkowo w ramach projektu wykonany zostanie monitoring na 77 historycznych stanowiskach żółwia błotnego w granicach województwa wielkopolskiego w celu zweryfikowania ich aktualnego statusu.

GATUNKI CHRONIONE: żółw błotny

ZASIĘG: woj. wielkopolskie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 7 179 956,58 zł, w tym: 6 102 963,09 zł dofinansowania z UE


Ochrona lęgów fauny ptaków w Dolinie Odry poprzez tworzenie miejsc gniazdowych zapewniających bezpieczną inkubację i wyprowadzenie potomstwa

BENEFICJENT: Fundacja Zielonej Doliny Odry i Warty

TYTUŁ: Ochrona lęgów fauny ptaków w Dolinie Odry poprzez tworzenie miejsc gniazdowych zapewniających bezpieczną inkubację i wyprowadzenie potomstwa

OPIS: Projekt polega na utworzeniu systemu bezpiecznych lęgowisk zapewniających udaną inkubację i wyprowadzenie potomstwa przez minimum 4 gatunki: ostrygojady, rybitwy białoczelne, rybitwy rzeczne i rybitwy czarne. Pośrednio na projekcie zyskają również inne, gniazdujące w sąsiedztwie gatunki.

Zostanie zrealizowany na ośmiu obszarach rozciągniętych wzdłuż koryta Odry. Zakres techniczny projektu:

  1. „Pływające wyspy”: montaż trzech, imitujących naturalne wyspy, dużych platform pływających (jako lęgowisk rybitw rzecznych i ostrygojadów).
  2. Montaż 120 trzcinowych mat pływających dla rybitw bagiennych.
  3. Odtwarzanie mokradeł - zabagnianie łąk.
  4. „Bagna są piękne”: akcja edukacyjna budująca świadomość wartości nadodrzańskich mokradeł.

GATUNKI CHRONIONE: ostrygojad, rybitwa białoczelna, rybitwa rzeczna, rybitwa czarna

ZASIĘG: obszar wzdłuż koryta Odry od gminy Cybinka w woj. lubuskim do gminy Cedynia w woj. zachodniopomorskim

WARTOŚĆ: 2 427 268,84 zł, w tym 2 063 172,84 zł dofinansowania z UE


Ochrona zagrożonych gatunków związanych z siedliskami wodnymi na terenie Warszawy

BENEFICJENT: Miasto Stołeczne Warszawa

TYTUŁ: Ochrona zagrożonych gatunków związanych z siedliskami wodnymi na terenie Warszawy

OPIS: Projekt przyczyni się do poprawy stanu zachowania i ochrony zagrożonych gatunków zwierząt i siedlisk związanych ze zbiornikami oraz ciekami wodnymi na terenie Warszawy.

Działania prowadzone będą w kilku dzielnicach i obejmą:

  •     Umieszczenie 20 platform pływających dla rybitwy czarnej na Jeziorze Powsinkowskim w dzielnicy Wilanów. Posłużą one do odtworzenia stanowiska lęgowego gatunku w miejscu, gdzie w przeszłości się gnieździł, co umożliwi zatrzymanie lokalnego spadku jego liczebności oraz wzrost liczby stanowisk (obecnie rybitwy czarne gniazdują tylko w rezerwacie przyrody Morysin).
     
  •     Wykup gruntu, na którym leżą dwa zbiorniki wodne o nazwie Moczydło, w otulinie rezerwatu przyrody Las Kabacki (dzielnica Ursynów). Dodatkowo w tej lokalizacji oraz w zbiorniku wodnym przy ul. Kabacki Zakątek planuje się odłów ryb zmniejszający presję drapieżniczą na gatunki płazów (m.in. traszkę grzebieniastą i kumaka nizinnego) oraz renaturyzację strefy brzegowej wokół dwóch zbiorników.
     
  •     Budowa 4 drewnianych zastawek spiętrzających wodę na wysokość 20 cm na rowach melioracyjnych rezerwatu przyrody Las Kabacki, co ma zapobiec niedoborom wody w istniejących zbiornikach wodnych. Zagraża to populacjom płazów, w tym kumaka nizinnego i traszki grzebieniastej.
     
  •     Budowa przepustu dla Kanału Piaseczyńskiego pod ul. Myśliwiecką w dzielnicy Śródmieście. Przedsięwzięcie to ma powiększyć basen kanału i połączyć jego dwie części rozdzielone przez groblę. Przepust będzie równocześnie przejściem dolnym dla zwierząt, w szczególności ptaków wodnych (nurogęsi), które ulegają kolizjom z samochodami, przechodząc przez ul. Myśliwiecką (Łazienki Królewskie są najważniejszym miejscem gniazdowania tego gatunku w Warszawie). Ponadto z brzegów Kanału Piaseczyńskiego usuwane będą obce gatunki inwazyjne (rdestowce), a w ich miejsce nasadzona zostanie rodzima roślinność przybrzeżna. Dodatkowo na samym kanale planuje się umieszczenie 2 sztucznych wysp pływających z roślinnością szuwarową. Przeprowadzone zostaną także ekspertyzy hydrogeologiczna i drogowa badające przepływy wody pod ul. Czerniakowską w kontekście rozważanego, przyszłego odtworzenia cieku łączącego Kanał Piaseczyński z Portem Czerniakowskim. Działania wpłyną pozytywnie także na lokalne populacje łyski i płazów, w tym ropuchy zielonej.
     
  •     Odłów norki amerykańskiej (obcego gatunku inwazyjnego) z terenu rezerwatu przyrody Jeziorko Czerniakowskie. Pomoże to utrzymać stabilność stanowisk ptaków wodno-błotnych, takich jak bączek czy błotniak stawowy.
     
  •     Renaturyzacja starorzeczy zlokalizowanych przy Trasie Siekierkowskiej w dzielnicy Mokotów, zbiorników wodnych przy ul. Tołwińskiego w dzielnicy Żoliborz i stawów Brustmana w dzielnicy Bielany przez złagodzenie nachylenia dna wzdłuż linii brzegowej oraz likwidację części umocnień na rzecz naturalnej strefy roślinności przybrzeżnej. Działanie ma wspomóc zanikającą populację kumaka nizinnego, ropuchy zielonej oraz żaby wodnej, które wymagają do rozrodu linii brzegowych o bardziej naturalnym charakterze.
     
  •     Adaptacja zastawki na Kanale Sobieskiego, łączącego Jezioro Wilanowskie z Wilanówką, w rezerwacie przyrody Morysin, w celu utrzymania odpowiedniego poziomu wody w Jeziorze Wilanowskim i poprawy stanu zachowania lasu łęgowego w rezerwacie. Działanie będzie miało także pozytywny wpływ na populacje gatunków takich jak: bączek, rybitwa czarna i zimorodek, które gniazdują na Jeziorze Wilanowskim i Kanale Sobieskiego. Dodatkowo planowane jest przeprowadzenie ekspertyz fitosocjologicznej, hydrogeologicznej i konserwatorskiej dotyczących wpływu okresowego podnoszenia poziomu wody w Kanale Sobieskiego na Muzeum i Pałac Króla Jana III w Wilanowie oraz możliwości poprawy jakości wody docierającej do Jeziora Wilanowskiego z Potoku Służewieckiego.
     
  •     Utworzenie oczka wodnego stanowiącego miejsce rozrodu płazów na terenie dzielnicy Praga Południe i drugiego w dzielnicy Praga Północ, w obszarze Natura 2000 Dolina Środkowej Wisły, w miejscach, gdzie dawniej istniały stanowiska rozrodu płazów, m.in. żaby śmieszki, żaby wodnej, żab brunatnych czy ropuchy szarej.
     
  •     Usunięcie obcych gatunków inwazyjnych: klona jesionolistnego oraz rdestowców w obszarze Natura 2000 Dolina Środkowej Wisły. Działanie polegać będzie na selektywnej wycince młodych osobników klona jesionolistnego w dzielnicach Praga Południe i Praga Północ oraz obrączkowaniu pni starszych drzew. Planowane jest także całkowite rozdrabnianie oraz usuwanie wierzchniej warstwy gleby zawierającej kłącza rdestowców na Pradze Północ i Mokotowie. Właściwy stan zachowania siedliska lasu łęgowego topolowego i wierzbowego ma szczególnie znaczenie dla dzięcioła średniego chronionego w obrębie tego obszaru Natura 2000.
     
  •     Wykup gruntów z siedliskiem lasu łęgowego topolowego i wierzbowego oraz montaż platformy gniazdowej dla bielika w ich sąsiedztwie, w obszarze Natura 2000 Dolina Środkowej Wisły, w pobliżu rezerwatu przyrody Wyspy Zawadowskie w dzielnicy Wawer. Pozwoli to zachować w całości siedlisko oraz stanowiska populacji lęgowych ptaków, takich jak zimorodek, dzięcioł średni czy nurogęś.

GATUNKI I SIEDLISKA CHRONIONE: rybitwa czarna, bączek, błotniak stawowy, zimorodek, bielik, dzięcioł średni, nurogęś, sieweczka rzeczna, sieweczka obrożna, kumak nizinny, traszka grzebieniasta, ropucha zielona, żaba śmieszka, żaba wodna;

łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe, zalewane muliste brzegi rzek, starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami Nympheion, Potamion

ZASIĘG: woj. mazowieckie, na terenie Warszawy

WARTOŚĆ PROJEKTU: 6 887 350,00 zł, w tym: 5 854 247,50 zł dofinansowania z UE


Przywrócenie drożności morfologicznej rzeki Noteci od Pakości do Krostkowa

BENEFICJENT: Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

TYTUŁ: Przywrócenie drożności morfologicznej rzeki Noteci od Pakości do Krostkowa

OPIS: Projekt polegać będzie na udrożnieniu Noteci dla organizmów wodnych poprzez budowę przepławek na obiektach hydrotechnicznych, administrowanych przez PGW Wody Polskie – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Bydgoszczy. Stopnie wodne w Pakości, Łabiszynie, Dębinku, na Starej Noteci Rynarzewskiej, Nakle Zachód i Gromadnie nie posiadają przejść dla ryb, tym samym uniemożliwiają organizmom wodnym wędrówki w górę i w dół rzeki.

Przepławki umożliwią migrację ryb (w tym zwłaszcza węgorza) oraz innych gatunków wodnych, a tym samym przywrócą tzw. biologiczną ciągłość rzeki.

Przepławki zostaną wykonane z materiałów naturalnych (kamienie, żwir, piasek), w formie kanału-obejścia z kolejno następującymi po sobie przegrodami i basenami. Dzięki temu powstaną korytarze migracji o różnych prędkościach przepływu wody, umożliwiające dwukierunkowe przemieszczanie się organizmów wodnych. Z czasem przepławki zaczną funkcjonować jak naturalna odnoga rzeki.

W efekcie budowy przepławek zostanie udrożniona droga wodna o długości ponad 108 km, w tym ponad 87 km korytarzy ekologicznych. Weryfikacja osiągnięcia efektu ekologicznego nastąpi poprzez monitoring urządzeń pod koniec realizacji prac oraz w okresie trwałości projektu.

GATUNKI CHRONIONE: węgorz europejski, a także boleń oraz inni przedstawiciele fauny wodnej

ZASIĘG: woj. kujawsko-pomorskie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 4 017 105 zł, w tym 3 414 539,25 zł dofinansowania z UE


Kompleksowa ochrona żubra w Polsce

BENEFICJENT: Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie + 26 podmiotów upoważnionych do ponoszenia wydatków, w tym Białowieski Park Narodowy i nadleśnictwa

TYTUŁ: Kompleksowa ochrona żubra w Polsce

OPIS: Głównym celem projektu jest ochrona populacji żubra w Polsce oraz zadbanie o dobrostan zwierząt. Działania obejmują zarówno stada dziko żyjące, jak i stada przebywające w zagrodach. Rezultatem projektu ma być zwiększenie liczby zwierząt w zagrodach o około 20% oraz wzrost liczebności populacji wolnych żubrów również o około 20%.
Celami szczegółowymi są:

•    utworzenie wolnej populacji w Puszczy Rominckiej i w Lasach Janowskich. Dla bezpieczeństwa gatunku należy dążyć do zwiększenia liczebności populacji krajowej przy powiększaniu jej zasięgu oraz wspomaganiu dyspersji, co zapewni tworzenie subpopulacji.
•    założenie nowych zagród, które oprócz funkcji hodowlanej będą pełnić funkcje edukacyjne. Utworzenie zagrody w Nadleśnictwie Supraśl, gdzie żubry będą pokazywane w warunkach naturalnych, ma sprzyjać odciągnięciu obserwatorów z innych obszarów puszczy od niepokojenia wolno żyjącej tam populacji. Druga zagroda, w Nadleśnictwie Lidzbark, powstanie w rejonie, w którym brak jest możliwości obserwacji żubrów. Jest to pierwszy krok do oswajania mieszkańców tych okolic z żubrami w celu budowania akceptacji dla gatunku w przypadków planów jego reintrodukcji.
•    podnoszenie świadomości ekologicznej: budowa ścieżek edukacyjnych, remont platform widokowych, instalowanie tablic informacyjnych, prowadzenie działań edukacyjnych.
•    poprawa odbioru społecznego żubra. Z praktyki wynika, że w świadomości społecznej wizerunek żubra może być negatywny, oparty na stereotypowym myśleniu oraz lęku przez zwierzęciem o tak dużych rozmiarach.

OPIS: Najważniejszym efektem projektu będzie poprawa stanu zachowania żubra na obszarach Natura 2000, na których występuje oraz wsiedlenie żubrów w nowych lokalizacjach, w tym:

  • utworzenie 2 nowych stad i utrwalenie 3 wsiedlonych w latach 2017-2018 we wschodniej Polsce (weryfikacja poprzez pomiary terenowe – obroże telemetryczne)
  • zwiększenie zasięgu populacji żubra linii nizinnej w Polsce wschodniej o ponad 300 km2 – weryfikacja na podstawie raportów rozmieszczenia przestrzennego
  • przeprowadzenie analiz genetycznych 200 osobników – raporty monitoringu genetycznego
  • ocena zdrowotna co najmniej 100 osobników, w tym pod kątem obecności pasożytów, na podstawie badania (ok. 250 prób rocznie)
  • raporty monitoringu zdrowia żubrów
  • utrzymanie co najmniej 500 ha powierzchni otwartych wewnątrz lub w pobliżu kompleksu leśnego (efekt ten ma charakter kumulatywny, poprawiając warunki środowiska dla wielu innych gatunków zwierząt)
  • utworzenie i zasiedlenie stadem żubrów 2 zagród ekspozycyjnych

GATUNKI CHRONIONE: żubr europejski

ZASIĘG: woj. podlaskie, warmińsko-mazurskie, lubelskie, podkarpackie, zachodniopomorskie, małopolskie, wielkopolskie, śląskie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 33 870 025,98 zł, w tym: 28 789 522,08 zł dofinansowania z UE


Rozszerzenie działań Bazy Obsługi Żubrów

BENEFICJENT: Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze

TYTUŁ: Rozszerzenie działań Bazy Obsługi Żubrów

OPIS: Zachodniopomorska populacja żubra, licząca obecnie ponad 200 osobników, rozwija się dynamicznie, wykraczając poza granice województwa zachodniopomorskiego na nowe obszary w granicach województw lubuskiego i wielkopolskiego. Jednak ze względu na wysokie spokrewnienie wszystkich osobników (wynikające z pochodzenia od niewielkiej liczby założycieli) populacja ta jest stale zagrożona zdziesiątkowaniem, a nawet wymarciem, np. pod wpływem choroby błękitnego języka.
Projekt ma za zadanie dostosować i rozszerzyć działania ochronne do obecnej liczebności i zasięgu populacji żubra w regionie.
Działania zaplanowane w projekcie to m.in.:

  • Stworzenie zespołu terenowego Bazy Obsługi Żubrów (BOŻ) – grupy 4 pracowników, do obowiązków których będą należeć: monitorowanie bezpośrednie i telemetryczne żubrów, odłowy osobników i ich przemieszczenie, zakładanie obroży telemetrycznych, budowa i remonty paśników, koszenie łąk dla żubrów, rozwożenie karmy dla żubrów, opieka nad żubrami w zagrodzie pokazowej w Jabłonowie, prace w Pogotowiu Żubrowym – interwencje na wezwania od rolników, płoszenie żubrów z cennych upraw rolnych, pomoc w wypadkach komunikacyjnych z udziałem żubrów, interwencje w przypadkach zwierząt chorych lub rannych, usuwanie zwierząt martwych, pobieranie próbek do badań.
  • Utrzymanie żubrów na terenie Skarbu Państwa, aby ograniczyć szkody na polach uprawnych. Zadanie obejmuje zakup karmy, jej rozwożenie do paśników w okresie zimowym oraz budowę nowych paśników na terenie areałów nowych stad.
  • Monitoring populacji żubrów – zadanie obejmuje wytworzenie obroży telemetrycznych przez Fundację Burej, rozszerzenie funkcjonalności aplikacji Bezpieczna Informacja o Żubrach i ustawienie 6 tablic ostrzegawczych.
  • Zapewnienie opieki weterynaryjnej – zadanie obejmuje kontrolę zdrowotną i genetyczną populacji żubrów, zakup środków farmakologicznych oraz pracę lekarza weterynarii.
  • Zaangażowanie wolontariuszy, którzy przez okres 4 miesięcy w każdym roku projektu będą wykonywali zadania towarzyszące jego realizacji: szkolenia i treningi, dokumentację fotograficzną i filmową działań projektowych, wstępne przygotowywanie danych telemetrycznych do obróbki, nawiązywanie kontaktów z ośrodkami zajmującymi się ochroną in situ i ex situ.
  • Zakup sprzętu do realizacji projektu – tj. środków transportu żubrów i karmy (przyczepki), serwisowanie sprzętu zakupionego w projekcie LIFE, tak aby służył BOŻ, maszyn do przygotowywania siana dla żubrów (prasa, kosiarka, przetrząsaczo-zgrabiarka).
  • Remont i wzmocnienie grodzeń kwater dla żubrów w zagrodzie pokazowo-hodowlanej.

Głównymi efektami projektu będą:

  • zwiększanie liczebności populacji żubra w szczególności na nowych terenach
  • utrzymanie dotychczasowych efektów dywersyfikacji i inicjowanie dalszej ekspansji na nowe tereny
  • budowa akceptacji społecznej dla trwałej obecności żubra w północno-zachodniej Polsce
  • minimalizacja konfliktów z udziałem żubrów
  • minimalizacja szkód wyrządzanych przez żubry.

GATUNKI CHRONIONE: żubr europejski

ZASIĘG: woj. zachodniopomorskie, wielkopolskie i lubuskie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 4 726 978,00 zł, w tym: 4 017 931,30 zł dofinansowania z UE

 


Ochrona czynna aldrowandy pęcherzykowatej („Aldrovanda vesiculosa”) na terenie Lubelszczyzny

BENEFICJENT: Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie

TYTUŁ: Ochrona czynna aldrowandy pęcherzykowatej („Aldrovanda vesiculosa”) na terenie Lubelszczyzny

OPIS: Aldrowanda pęcherzykowata to bardzo rzadki gatunek rośliny owadożernej, pospolity w czasach prehistorycznych, a obecnie występujący w nielicznych stanowiskach w Polsce i na świecie. Ze względu na swoiste warunki siedliskowe, które preferuje (zbiorniki wodne o specyficznej żyzności) oraz na fakt, że liczba stanowisk naturalnego występowania aldrowandy spada, gatunek ten jest określany jako krytycznie zagrożony.

Najważniejsze działania w projekcie obejmują:

  • Otrzymanie roślin potomnych. Rośliny potomne aldrowandy pęcherzykowatej zostaną uzyskane metodą in vitro, a następnie będą wykorzystane do reintrodukcji lub zasilania istniejących populacji gatunku na terenie Lubelszczyzny.
  • Monitoring siedliskowy. Przeprowadzone zostaną analizy laboratoryjne wód jeziornych oraz monitoring populacji, w trakcie którego określana będzie zdrowotność roślin posadzonych na stanowiskach naturalnych.
  • Adaptację roślin i wysadzanie do siedlisk naturalnych. Uzyskane w wyniku sztucznej hodowli rośliny zostaną przeniesione do stacji aklimatyzacyjnej nad jeziorem Piaseczno, w Stacji Naukowo-Badawczej Katedry Hydrobiologii i Ochrony Ekosystemów UP w Lublinie, w celu przystosowania do zmiennych warunków środowiska. Adaptacja w terenowej stacji aklimatyzacyjnej będzie trwała około 30 dni. Po przejściu etapu aklimatyzacji rośliny partiami (od 100 do 300 osobników w każdym ze stanowisk w zależności od jego wielkości) wysiedlane będą na wytypowane stanowiska [jezioro Brzeziczno, jezioro Łukietek, torfianki w kompleksie torfowiskowym Jelino (Krugłe Bagno), Jezioro Moszne, Jezioro Karaśne, Jezioro Orchowe].

GATUNKI CHRONIONE: aldrowanda pęcherzykowata

ZASIĘG: woj. lubelskie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 978 505,59 zł, w tym: 831 729,75 zł dofinansowania z UE


Zmniejszenie presji turystycznej na gatunki i siedliska na obszarze Tatr Wysokich

BENEFICJENT: Tatrzański Park Narodowy

TYTUŁ: Zmniejszenie presji turystycznej na gatunki i siedliska na obszarze Tatr Wysokich

OPIS: Celem projektu jest polepszenie stanu ochrony wysokogórskich siedlisk przyrodniczych Natura 2000 oraz zagrożonych gatunków roślin i zwierząt poprzez zmniejszenie presji turystycznej na ekosystemy Tatr Wysokich.

W projekcie przewidziane zostały następujące działania:

  • Modernizacja ponad 41 km szlaków w rejonie Tatr Wysokich poprzez remont nawierzchni, zapewnienie odwodnienia oraz zabezpieczenie przed erozją terenów w sąsiedztwie ścieżek. Wpłynie to na skanalizowanie ruchu turystycznego na ścieżkach, zahamowane wydeptywania siedlisk Natura 2000 w bezpośrednim ich sąsiedztwie oraz regenerację zdegradowanych siedlisk. W celu zabezpieczenia cennych gatunków roślin przed uszkodzeniem lub zniszczeniem, prowadzony będzie nadzór botaniczny nad pracami terenowymi.
  • Zmniejszenie penetracji ostoi zwierząt poprzez ograniczenie nielegalnej turystyki pieszej i narciarskiej. W rejonie nielegalnych ścieżek zostanie zamontowanych 10 fotopułapek z modułem GSM, które będą wykorzystywane do interwencji przez pracowników parku. Efektywność interwencji zwiększona zostanie przez użycie pojazdów, które pozwolą na szybkie dotarcie na miejsce służb terenowych. Dodatkowo zakupione zostaną drony wykorzystywane do prowadzenia monitoringu terenowego w wyjątkowych sytuacjach (zagrożenia bezpieczeństwa, zagrożenia pożarowego, oceny skutków zjawisk pogodowych, szczególnie trudnych interwencji związanych z łamaniem przepisów TPN, jak np. kłusownictwo).
  • Usunięcie pozostałości dawnej gospodarki leśnej poprzez rozbiórkę schronów robotników leśnych, które wykorzystywane bywają do nielegalnego biwakowania. Dwa obiekty, użytkowane do lat 60. XX wieku, obecnie usytuowane są wewnątrz obszaru ochrony ścisłej. Rozbiórka tych obiektów, a także likwidacja prowadzących do nich dróg, znacząco ograniczą antropopresję oraz fragmentację ekosystemu w tym rejonie.

W wyniku projektu bezpośredniej poprawie ulegnie stan 10 siedlisk oraz 14 gatunków zwierząt i 10 gatunków roślin.

GATUNKI I SIEDLISKA CHRONIONE: turzyca tęga, skalnica odgiętolistna, sasanka wiosenna, dzwonek piłkowany, ostrożeń dwubarwny, jarząb nieszypułkowy, przymiotno węgierskie, ukwap karpacki, rutewnik jaskrowaty, wełnianeczka alpejska, niedźwiedź brunatny, wilk, ryś, świstak tatrzański, darniówka tatrzańska, kozica tatrzańska, głuszec, cietrzew, jarząbek, dzięcioł trójpalczasty, siwerniak, pliszka górska, podróżniczek, drozd obrożny;
wysokogórskie borówczyska bażynowe, zarośla kosodrzewiny, wysokogórskie murawy acydofilne i bezwapienne wyleżyska śnieżne, nawapienne murawy wysokogórskie i wyleżyska śnieżne, górskie i niżowe murawy bliźniczkowe, ziołorośla górskie i ziołorośla nadrzeczne, torfowiska przejściowe i trzęsawiska, piargi i gołoborza krzemianowe, górskie bory świerkowe, górski bór limbowo-świerkowy

ZASIĘG: Tatrzański Park Narodowy – woj. małopolskie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 3 840 089,33 zł, w tym: 3 155 869,38 zł dofinansowania z UE

 


Ochrona gatunków i siedlisk Natura 2000 na obszarze Roztoczańskiego Parku Narodowego

BENEFICJENT: Roztoczański Park Narodowy

TYTUŁ: Ochrona gatunków i siedlisk Natura 2000 na obszarze Roztoczańskiego Parku Narodowego

OPIS: Głównym celem projektu jest poprawa stanu i ochrona zagrożonych siedlisk – borów bagiennych i torfowisk wysokich oraz ochrona wybranych, zagrożonych i rzadkich 12 gatunków zwierząt.
Planowane w projekcie działania ochronne to przede wszystkim:

a)    częściowa likwidacja (zasypanie) dawnego systemu odwadniającego w zasięgu borów bagiennych i torfowisk
Warunki hydrologiczne siedlisk wodnych i błotnych w RPN w ostatnich latach pogarszają się z przyczyn naturalnych i antropogenicznych. Zaplanowane działania ograniczają odpływ wody z borów i torfowisk, hamując postępujące procesy degenerujące te siedliska (osuszanie, sukcesja roślinności niespecyficznej, zanik gatunków typowych) i będą miały pozytywny wpływ również na gatunki z nimi związane.
Ważnym przedsięwzięciem będzie trwałe rozdzielenie zlewni śródleśnych cieków (Szumu i Świerszcza, w obrębie których występują największe płaty zagrożonych siedlisk), które w latach 60. i 70. ubiegłego wieku zostały połączone – zaburzając naturalny układ hydrologiczny oraz rozpoczynając proces degradacji i częściowego zaniku siedlisk mokradłowych.
b)    odtworzenie i poprawa siedlisk rozrodczych płazów i gadów  
Utrzymanie istniejących 21 śródleśnych zbiorników wodnych będących miejscem rozrodu i bytowania płazów oraz innych zwierząt wymaga ich oczyszczenia i częściowego odtworzenia. Prace polegać będą na usunięciu nadmiaru materii organicznej i nieorganicznej oraz profilowaniu brzegów zbiorników.
c)    ochrona tras migracji sezonowych płazów i gadów przeciętych przez ruchliwe drogi położone w granicach RPN
W tym celu planuje się modernizację istniejącego stałego systemu ochrony na odcinku drogi powiatowej nr 2947L Zwierzyniec – Terespol, wzdłuż Stawów Echo polegającą na wymianie barier naprowadzających o łącznej długości 1818 m. Ponadto wykonane zostaną zabezpieczenia tras sezonowej migracji osobników przenośnymi barierami. W tym zadaniu przewidziano m.in. przenoszenie płazów, monitoring i zakup ponad 3000 m barier. Działania te pozwolą na ograniczenie śmiertelności płazów.
d)    odtworzenie i utrzymanie miejsc gniazdowania i żerowania wybranych gatunków ptaków
Poprawa tych warunków nastąpi dzięki wycinaniu krzewów i młodych drzew oraz wykaszaniu łąk nad Wieprzem, a także wykaszaniu grobli i wysp na Stawach Echo, na łącznej powierzchni ponad 45 ha/rok.
e)    ochrona fauny wodno-błotnej: ptaków szponiastych, sów, płazów, gadów
To zadanie służy poprawie retencji wód na Stawach Echo i Czarnym Stawie przez roboty budowlane: profilowanie umocnień i konserwację obiektów hydrotechnicznych (przepustów, mnichów spustowych, grobli, doprowadzalnika oraz zimochowów – stawów do przechowywania ryb zimą).
f)    stworzenie miejsc rozrodu i bytowania wybranych gatunków nietoperzy – dzięki budowie wieży i przystosowania wież widokowych na Białej Górze i przy Stawach Echo (zabudowa poddaszy).

GATUNKI I SIEDLISKA CHRONIONE: traszka grzebieniasta, kumak nizinny, żółw błotny, bocian czarny, orlik krzykliwy, derkacz, sóweczka, puszczyk uralski, mopek, nocek łydkowłosy, nocek Bechsteina nocek duży; bory bagienne, torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe)

ZASIĘG: Roztoczański Park Narodowy – woj. lubelskie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 2 912 360,10 zł, w tym: 2 109 146,50 zł dofinansowania z UE


Ochrona rybitw i mew w północno-wschodniej Polsce

BENEFICJENT: Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków  

TYTUŁ: Ochrona rybitw i mew w północno-wschodniej Polsce

OPIS: Obszary objęte projektem to jedne z najważniejszych ostoi lęgowych rybitw i mew na Warmii, Mazurach i Podlasiu. Głównym zagrożeniem w tych miejscach jest zanik lub brak siedlisk lęgowych dla gatunków objętych projektem (np. zarastanie lub zniszczenie miejsc lęgów, obniżanie się poziomu wody w zbiornikach).
Działania zaplanowane w projekcie:

  • Bagrowanie trzciny i osoki na stawie w Nerwiku, czyli mechaniczne usunięcie kłączy trzcin i osoki (koparką) na głębokość 40-60 cm.
  • Zabezpieczenie grobli w Nerwiku przed zwierzętami kopytnymi.
  • Budowa 2 zastawek wlotowych w Nerwiku.
  • Montaż 70 platform dla rybitw czarnych na stawie w Nerwiku (20) i polderze Kwiecewo (50), które poprawią warunki gniazdowania tego gatunku.
  • Budowa sztucznej wyspy na żwirowniach w Grzybinach i Chodźkach oraz rozbudowa sztucznej wyspy na stawie w Pieckach.
  • Koszenie wysp w Pieckach i na jez. Ryńskim oraz wycinka krzewów. Wyspy o stałym charakterze podlegają procesom sukcesji (zarastania). W celu utrzymania optymalnych siedlisk dla rybitw i mew konieczne jest ich coroczne koszenie oraz powtarzanie odkrzaczania. W ten sposób likwiduje się młode rośliny drzewiaste, stwarzając dogodne warunki do rozwoju roślin zielnych i traw.
  • Grodzenie gniazd rybitw rzecznych na wyspie na jez. Ryńskim, gdzie gniazduje łącznie ok. 10 tys. par mew i rybitw. Ogromna dysproporcja pomiędzy liczebnością śmieszki i rybitwy rzecznej skutkuje silną konkurencją ze strony tego pierwszego gatunku. Rozwiązaniem jest grodzenie gniazd rybitw rzecznych niskimi płotkami, które pozwala ograniczyć rozchodzenie się piskląt rybitw.
  • Montaż słupków do powierzchni próbnych w Rezerwacie Ptasia Wyspa na Jeziorze Ryńskim w celu monitorowania liczebności mewy śmieszki.
  • Zakup 10 fotopułapek oraz 10 nadajników do monitoringu efektów projektu, drapieżnictwa i obserwacji miejsc żerowisk oraz diety ptaków.

GATUNKI CHRONIONE: rybitwa rzeczna, rybitwa białowąsa, rybitwa czarna, rybitwa białoskrzydła, mewa śmieszka, mewa czarnogłowa

ZASIĘG: woj. podlaskie i warmińsko-mazurskie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 2 410 042,84 zł, w tym: 2 048 536,41 zł dofinansowania z UE


Czynna ochrona cennych siedlisk i gatunków flory Poleskiego Parku Narodowego oraz działania prowadzące do zwiększenia liczebności populacji żółwia błotnego w latach 2019-2023

BENEFICJENT: Poleski Park Narodowy

TYTUŁ: Czynna ochrona cennych siedlisk i gatunków flory Poleskiego Parku Narodowego oraz działania prowadzące do zwiększenia liczebności populacji żółwia błotnego w latach 2019-2023

OPIS: Projekt ma na celu ograniczenie niekorzystnych zmian w ekosystemach wodnych i nieleśnych Poleskiego Parku Narodowego oraz poprawę stanu populacji żółwia błotnego. Poszczególne działania będą służyły osiągnięciu następujących efektów:

  • Optymalizacja stosunków wodnych na obszarze parku poprzez utrzymanie w dobrym stanie urządzeń wodnych – prace remontowe (8 odcinków grobli i 4 mnichy).
  • Zachowanie otwartego charakteru zbiorowisk łąkowych, torfowisk, wrzosowisk, muraw napiaskowych i zbiorowisk synantropijnych (związanych z siedliskami i działalnością człowieka) – usuwanie drzew i krzewów oraz gatunków obcych, a także koszenie. Łącznie w pięcioletnim okresie trwania projektu zostaną wykonane zabiegi na powierzchni blisko 460 ha chroniące areał ponad 227 ha siedlisk.
  • Poprawa stanu populacji 9 zagrożonych gatunków roślin. Zabiegi ochronne polegać będą przede wszystkim na powstrzymaniu zarastania i w rezultacie zacieniania stanowisk tych gatunków (koszenie). Łącznie w pięcioletnim okresie trwania projektu zostaną wykonane zabiegi na powierzchni blisko 80 ha chroniące stanowiska roślin rzadkich o areale ponad 34 ha.
  • Kontynuacja czynnej ochrony żółwia błotnego, m.in. prowadzenie obserwacji samic w okresie składnia jaj, zabezpieczanie gniazd żółwi oraz doinkubowywanie i tworzenie odpowiednich warunków młodym żółwiom w Ośrodku Ochrony Żółwia Błotnego do czasu wypuszczenia ich na wolność.

GATUNKI I SIEDLISKA CHRONIONE: żółw błotny, lipiennik Loesela, listera jajowata, obuwik pospolity, kosaciec syberyjski, buławnik czerwony, lilia złotogłów, wawrzynek wilczełyko, wierzba lapońska, wierzba borówkolistna; suche wrzosowiska - wrzosowisko knotnikowe; ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe, murawy szczotlichowe; murawy bliźniczkowe – zespół wrzosu i bliźniczki psiej trawki; zmiennowilgotne łąki trzęślicowe; niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie; torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe); torfowiska przejściowe i trzęsawiska; torfowiska nakredowe; górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk

ZASIĘG: Poleski Park Narodowy – woj. lubelskie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 2 191 820,44 zł, w tym: 1 863 047,37 zł dofinansowania z UE


Ograniczenie antropopresji na gatunki i siedliska wzdłuż Kręgielnego Traktu poprzez przekształcenie drogi asfaltowej w szlak pieszo-rowerowy

BENEFICJENT: Park Narodowy Gór Stołowych

TYTUŁ: Ograniczenie antropopresji na gatunki i siedliska wzdłuż Kręgielnego Traktu poprzez przekształcenie drogi asfaltowej w szlak pieszo-rowerowy

OPIS: Wzdłuż Kręgielnego Traktu i w jego sąsiedztwie występuje 6 stanowisk ptaków z załącznika nr 1 Dyrektywy ptasiej UE oraz 6 siedlisk z sieci Natura 2000 (w tym Wielkie Torfowisko Batorowskie podlegające ochronie ścisłej). Płynie tędy również najważniejsza rzeka dla Gór Stołowych – Czerwona Woda, dzięki której rejon Kręgielnego Traktu stanowi jeden z cenniejszych przyrodniczo fragmentów parku.

Przebiegająca przez te obszary droga asfaltowa bardzo utrudnia skuteczną ich ochronę, zwłaszcza w okresie letnio-jesiennym, kiedy gwałtownie rośnie liczba turystów odwiedzających Góry Stołowe. Kręgielny Trakt stanowi najkrótsze połączenie komunikacyjne między drogą krajową nr 8 a Karłowem i największą atrakcją Gór Stołowych – Szczelińcem Wielkim. Pomimo uszkodzonej w wielu miejscach nawierzchni turyści w dalszym ciągu chętnie korzystają z tego skrótu, który powszechnie wskazywany jest przez nawigacje samochodowe. Wzdłuż drogi, mimo zakazów, parkowane są samochody, a ruch turystyczny w jej obrębie trudno obecnie kontrolować.
Aby pogodzić cele ochrony przyrody z udostępnianiem turystycznym droga asfaltowa zostanie przekształcona w szlak pieszo-rowerowy z niezbędną infrastrukturą turystyczną.

Wyeliminowanie ruchu pojazdów spalinowych oraz zastąpienie drogi szlakiem pieszo-rowerowym przyniesie następujące efekty:

  • Pozwoli ograniczyć emisję spalin i CO2 do atmosfery oraz substancji ropopochodnych do gleby.
  • Będzie chronić krajobraz akustyczny.
  • Poprawi warunki lęgowe cennych gatunków ptaków.
  • Poprawi stan siedlisk przyrodniczych, zwłaszcza tych, których stan w ostatnich 6 latach pogorszył się lub został zidentyfikowany jako zły.
  • Zmniejszy antropopresję na cenne siedliska o priorytetowym znaczeniu dla UE oraz będzie sprzyjać ich ochronie przed wydeptywaniem i zaśmiecaniem dzięki uporządkowaniu ruchu turystycznego.
  • Wpłynie na poprawę krajobrazu. Nawierzchnia asfaltowa zostanie zerwana, a zamiast niej zostaną wykorzystane wyłącznie naturalne surowce budowlane pochodzące z rejonu Gór Stołowych (piaskowiec, drewno świerkowe i modrzewiowe).
  • Umożliwi wprowadzenie w przyszłości komunikacji zbiorowej w oparciu o autobusy z napędem elektrycznym i ograniczy szkodliwy transport spalinowy na obszarze całego parku.

GATUNKI I SIEDLISKA CHRONIONE: sóweczka, derkacz, włochatka, dzięcioł czarny, żuraw, bocian czarny; sosna błotna, jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach, torfowiska przejściowe i trzęsawiska, torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą, bory i lasy bagienne, brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne, łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe, olsy źródliskowe, bogate florystycznie górskie i niżowe murawy bliźniczkowe

ZASIĘG: Park Narodowy Gór Stołowych – woj. dolnośląskie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 7 846 395,57 zł, w tym: 6 669 436,23 zł dofinansowania z UE


Ochrona czynna muraw kserotermicznych i naskalnych w Ojcowskim Parku Narodowym oraz utworzenie siedlisk zastępczych dla zagrożonych gatunków flory, w formie ogrodu

BENEFICJENT: Ojcowski Park Narodowy

TYTUŁ: Ochrona czynna muraw kserotermicznych i naskalnych w Ojcowskim Parku Narodowym oraz utworzenie siedlisk zastępczych dla zagrożonych gatunków flory, w formie ogrodu

OPIS: Celem projektu jest utrzymanie różnorodności przyrodniczej Ojcowskiego Parku Narodowego przez zapewnienie właściwego stanu siedlisk (muraw kserotermicznych i naskalnych) oraz populacji wybranych zagrożonych gatunków flory. Najbogatszymi w gatunki zbiorowiskami są murawy kserotermiczne, skupiające prawie 30% gatunków. Zbiorowiska muraw są półnaturalne i wymagają stałych, systematycznych zabiegów ochronnych takich jak: koszenie, usuwanie odrośli drzew i krzewów lub wypas. Zaniechanie tych czynności powoduje, że w krótkim czasie murawy zarastają lasem. Wskutek ocienienia, zmiany warunków wilgotnościowych i użyźnienia gleby zanikają rośliny kserotermiczne, a ich miejsce zajmują krzewy i drzewa.

Planowane zabiegi obejmować będą koszenie muraw wraz z usunięciem biomasy oraz wycięcie odrośli drzew i krzewów w obrębie muraw i ścian skalnych lub wypas owiec. Ich przeprowadzenie jest niezbędne dla utrzymania właściwej struktury i składu gatunkowego muraw oraz zabezpieczenia występujących w nich chronionych i reliktowych gatunków roślin. Zapewni to także właściwy stan siedlisk dla licznych gatunków fauny bezkręgowców.

Druga część projektu obejmie działania ex situ (ochrona poza miejscem występowania danych gatunków), wspomagające gatunki rzadkie i chronione, które z różnych względów wymagają specjalnych działań. Są to gatunki występujące na stanowiskach poddanych silnej presji turystów, rosnące blisko szlaków, wskutek czego są wydeptywane lub uszkadzane mechanicznie oraz gatunki występujące na pojedynczych lub nielicznych stanowiskach, w przypadku których istnieje duże ryzyko zniszczenia populacji w wyniku nieprzewidzianego zdarzenia losowego (np. oberwanie skałki, osunięcie ziemi itp.).

W tym celu zostanie stworzony „ogród ojcowski”, w którym znajdą się stanowiska zastępcze dla najcenniejszych oraz charakterystycznych przedstawicieli flory parku. Założenie ogrodu pozwoli odciążyć część szlaków i zmniejszyć presję turystów na zagrożone gatunki i siedliska. Miejsce to będzie również zabezpieczało genotypy części lokalnych populacji, a jednocześnie (dzięki nasadzeniom wybranych okazów z innych populacji) w przyszłości pozwoli wzmocnić strukturę genetyczną silnie izolowanych gatunków takich jak np. macierzanka wczesna czy wiśnia karłowata.

Planowany efekt ekologiczny:

  • Poprawa stanu muraw kserotermicznych i naskalnych na powierzchni łącznej ponad 17,5 ha.
  • Zabezpieczenie stanowisk i ilościowe wzmocnienie populacji 30 zagrożonych wyginięciem gatunków flory OPN – założenie ogrodu na powierzchni 0,57 ha.
  • Poprawa stanu 10 siedlisk Natura 2000 przez odciążenie od nadmiernego ruchu turystycznego w centralnej części parku, co stanowi szacunkowo powierzchnię ok. 500 ha.

GATUNKI CHRONIONE: kserotermiczne (14 gatunków): aster gawędka, brzoza ojcowska, wiśnia karłowata, dziewanna Chaixa austriacka, dziewięćsił bezłodygowy, goryczuszka orzęsiona, koniczyna długokłosowa, kostrzewa blada, macierzanka wczesna, oman szorstki, ostnica piórkowata, ostrożeń panoński, perłówka siedmiogrodzka, rojownik pospolity; łąkowe (5 gatunków): centuria pospolita, chaber miękkowłosy, pełnik europejski, pierwiosnek wyniosły, zerwa kulista; gatunki leśne (11 gatunków): czosnek niedźwiedzi, języcznik zwyczajny, lilia złotogłów, obrazki alpejskie, obuwik pospolity, pokrzyk wilcza jagoda, przewierceń długolistny, śnieżyczka przebiśnieg, tojad dzióbaty, ułudka leśna, wawrzynek wilczełyko

SIEDLISKA CHRONIONE: murawy kserotermiczne; niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie; górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk; wapienne ściany skalne ze zbiorowiskami Potentilletalia caulescentis; kwaśne buczyny; żyzne buczyny; ciepłolubne buczyny storczykowe; grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny; jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach; łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe; olsy źródliskowe   

ZASIĘG: Ojcowski Park Narodowy – woj. małopolskie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 1 076 584,12 zł, w tym: 915 096,50 zł dofinansowania z UE


Program ochrony czynnej stanowisk obuwika pospolitego „Cypripedium calceolus” na terenie Nadleśnictwa Bystrzyca Kłodzka

BENEFICJENT: Nadleśnictwo Bystrzyca Kłodzka

TYTUŁ: Program ochrony czynnej stanowisk obuwika pospolitego „Cypripedium calceolus” na terenie Nadleśnictwa Bystrzyca Kłodzka

OPIS: Na terenie Nadleśnictwa Bystrzyca Kłodzka znajduje się kilka stanowisk storczyka obuwika pospolitego. Każde z nich liczy sobie po kilka osobników. Wbrew swojej nazwie obuwik należy obecnie do osobliwości florystycznych i objęty jest ścisłą ochroną. Projekt ochrony tej populacji jest pierwszym tego rodzaju w nadleśnictwie i przewiduje następujące zadania:

  • szczegółową inwentaryzację stanowisk obuwika na terenie Nadleśnictwa Bystrzyca Kłodzka
  • poprawienie warunków świetlnych na stanowiskach obuwika (usuwanie młodych buków z naturalnych odnowień, gdyż powodują one znaczne zacienienie dna lasu i zagłuszenie roślin runa, w tym – światłolubnych obuwików)
  • monitoring efektów podejmowanych działań
  • badania genetyczne
  • wypracowanie zestawu dobrych praktyk dla ochrony stanowisk obuwika w lasach użytkowanych gospodarczo

GATUNKI CHRONIONE: obuwik pospolity

ZASIĘG: Nadleśnictwo Bystrzyca Kłodzka – woj. dolnośląskie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 196 062,00 zł, w tym: 135 490,00 zł dofinansowania z UE


Dla zachowania bioróżnorodności – ochrona siedlisk i gatunków na obszarach wydmowych Kampinoskiego Parku Narodowego w skrócie „Kampinoskie wydmy”

BENEFICJENT: Kampinoski Park Narodowy

TYTUŁ: Dla zachowania bioróżnorodności – ochrona siedlisk i gatunków na obszarach wydmowych Kampinoskiego Parku Narodowego w skrócie „Kampinoskie wydmy”

OPIS: Realizacja projektu przyczyni się do poprawy stanu zachowania różnych siedlisk przyrodniczych na łącznej powierzchni ponad 1600 ha parku, a także do poprawy warunków bytowania dla 21 gatunków roślin chronionych i rzadkich oraz 5 gatunków porostów, m.in. poprzez ograniczenie ekspansji inwazyjnych gatunków roślin obcego pochodzenia.

Kluczowe efekty ekologiczne:
•    poprawa stanu siedlisk muraw szczotlichowych i ciepłolubnych, wrzosowisk, borów chrobotkowych i uboższych wersji borów świeżych, a także dąbrów świetlistych oraz gatunków roślin, grzybów i zwierząt z nimi związanych poprzez zmniejszenie zacienienia, eutrofizacji (wzrostu żyzności), nadmiernej presji turystycznej i erozji podłoża.

•    odtwarzanie właściwej struktury przestrzennej i gatunkowej siedlisk grądów, a także innych siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków chronionych poprzez ograniczanie inwazji gatunków obcego pochodzenia, zmniejszenie fragmentacji siedlisk i presji zabudowy.

•    ograniczenie inwazji drzewiastych gatunków obcego pochodzenia w obrębie zbiorowisk charakterystycznych dla obszaru Natura 2000 „Puszcza Kampinoska” – borów mieszanych i borów świeżych, a także przeciwdziałanie postępowaniu oraz zmniejszanie istniejącej fragmentacji ich płatów.

Część środków pozyskanych z projektu zostanie przeznaczona na wykup 50 ha gruntów z rąk prywatnych właścicieli oraz przeprowadzenie na nich inwentaryzacji przyrodniczych.

SIEDLISKA CHRONIONE: wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi, ciepłolubne śródlądowe murawy napiaskowe, suche wrzosowiska, śródlądowy bór chrobotkowy, ciepłolubne dąbrowy, świetlista dąbrowa, grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny, bory świeże i bory mieszane

ZASIĘG: Kampinoski Park Narodowy – woj. mazowieckie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 14 350 287,00 zł, w tym: 12 197 743,95 zł dofinansowania z UE


Fundacja WWF Polska – Ochrona ssaków i ptaków morskich – kontynuacja

BENEFICJENT: Fundacja WWF Polska

TYTUŁ: Ochrona ssaków i ptaków morskich – kontynuacja

OPIS: Projekt ma na celu:

  • ochronę ssaków morskich (fok i morświna) oraz ptaków morskich zakładających lęgi na plażach przed czynnikami antropogenicznymi.
  • minimalizację interakcji ssaków i ptaków morskich z rybołówstwem, w tym testowanie alternatywnych narzędzi połowowych, tj. badanie ich przydatności do ograniczania przyłów. Docelowo wypracowane i przetestowane metody mają zmniejszyć ryzyko przyłowu ssaków i ptaków morskich w sieciach rybackich.
  • gromadzenie danych naukowych nt. występowania, biologii, ekologii i zagrożeń wobec ssaków, ptaków morskich i ich siedlisk (dane zbierane w bazie).
  • monitoring fok w ich kluczowym siedlisku – Ujściu Wisły, rehabilitacja i przywracanie naturze fok wymagających pomocy weterynaryjnej, śledzenie tras migracyjnych fok oraz zbieranie danych o występowaniu morświna w strefie przybrzeżnej Polskich Obszarów Morskich.

Włączeni w projekt wolontariusze Błękitnego Patrolu WWF działają na rzecz ochrony morskich ssaków, ptaków i ich siedlisk, m.in. doraźnie zabezpieczając foki wychodzące na plaże i chroniąc lęgi morskich ptaków przed antropopresją, a także edukując lokalne społeczności i turystów.

W ramach forum dyskusji i współpracy nt. ochrony środowiska morskiego będą się odbywały spotkania różnych grup interesów zaangażowanych w ochronę ekosystemów morskich oraz w działalność gospodarczą na morzu. Poprzez szeroko zakrojone działania edukacyjne i informacyjne projekt ma na celu zwiększenie świadomości i akceptacji społecznej dla ochrony ssaków i ptaków morskich, a tym samym redukcję zagrożeń antropogenicznych.

GATUNKI CHRONIONE: foka, morświn, sieweczka obrożna, ostrygojad, rybitwa białoczelna, czubata i rzeczna

ZASIĘG: woj. pomorskie i zachodniopomorskie

WARTOŚĆ PROJEKTU: 5 310 882,32 zł, w tym 4 514 249,97 zł


Webcontent-Anzeige Webcontent-Anzeige