Wydawca treści Wydawca treści

Finansowanie wybranych działań w parkach narodowych ze środków funduszu leśnego

Lasy Państwowe od kilku lat wspierają finansowo parki narodowe. Od 2016 r. na zlecenie Dyrektora Generalnego LP obsługą mechanizmu wsparcia i współpracą z parkami zajmuje się Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych. Środki pochodzą ze specjalnej puli, tzw. funduszu leśnego, utworzonego i zasilanego przez Lasy Państwowe na cele wyznaczone w ustawie o lasach.

Kwota, którą Lasy Państwowe przeznaczają na wsparcie parków narodowych, systematycznie rośnie. W 2017 r. do wykorzystania na realizację działań w parkach narodowych jest 70 mln zł. W ciągu ostatnich kilku lat z dotacji z funduszu skorzystały już wszystkie 23 parki narodowe w Polsce.

Dotacji udziela się raz w roku na wniosek dyrektora parku, który wskazuje zadania do objęcia dofinansowaniem. Ich rodzaje również określa ustawa o lasach – są to np. działania ochronne realizowane metodami gospodarki leśnej, przedsięwzięcia służące ochronie przyrody czy badania naukowe prowadzone na terenie danego parku, ale nie tylko. Zarządzenie regulujące procedurę przewiduje kilkaset rozmaitych działań, począwszy od zabiegów ochronnych, poprzez budowę małej infrastruktury turystycznej aż po prowadzenie szkółek leśnych i zalesianie.

Ponieważ każdy wniosek musi przejść etap weryfikacji i oceny, realizuje się działania naprawdę potrzebne i przynoszące wymierny efekt. O tym, czy przyznane zostaną środki, decydują m.in. priorytetowość w zakresie ochrony przyrody w danym regionie oraz rzetelność i racjonalność kosztów zaplanowanych prac. Przed podpisaniem umów z parkami wszystkie działania są zatwierdzane przez Ministra Środowiska. Koordynacją, a następnie rozliczeniem projektów, zajmuje się Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych we współpracy z Dyrekcją Generalną Lasów Państwowych.

Co konkretnie zostało w danym parku dofinansowane? Tego można dowiedzieć się z jego strony internetowej lub obejrzeć podczas wizyty w parku. Zwykle taką inwestycję oznakowuje się tabliczką: „Dofinansowano z funduszu leśnego". Dzięki środkom z funduszu w parkach przybywa drzew – wiele działań to zabiegi z zakresu gospodarki leśnej, takie jak hodowla sadzonek, dosadzanie nowych drzew, pielęgnacja młodników. Dojrzałe już drzewa chroni się natomiast przed szkodnikami czy pożarem, np. stosując repelenty, kupując sprzęt przeciwpożarowy lub wdrażając systemy obserwacji.

Znaczącą grupę działań stanowią również inwestycje w infrastrukturę turystyczną: budowa wież widokowych, wiat czy ławek, remonty i tworzenie ścieżek dydaktycznych oraz szlaków pieszych i rowerowych. Te prace nierzadko bezpośrednio wiążą się z ochroną  gatunków i siedlisk. Przykładowo wytyczenie nowej ścieżki może być nie tylko atrakcją dla turystów, ale także sposobem na skanalizowanie ruchu turystycznego i zapobieganie wydeptywaniu cennych przyrodniczo terenów. Co ciekawe, ochrona fauny obejmuje też zwierzęta przebywające w rezerwatach, np. białowieskie żubry, dla których remontuje się zagrody, zakupuje środki lecznicze i zapewnia opiekę weterynarza.

Efekty niektórych, objętych dofinansowaniem przedsięwzięć nie są widoczne na pierwszy rzut oka, ale tworzą istotną wartość dodaną. To przede wszystkim badania naukowe czy inwentaryzacje gatunków pozwalające ocenić stan przyrody chronionej w parkach. Służą one gromadzeniu wiedzy, na podstawie której planowane są następnie konkretne działania ochronne dla całych ekosystemów.

Środki finansowe będą przekazywane do parków narodowych na zasadach określonych w Zarządzeniu nr 5 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 10 lutego 2017 r.